Azərbaycanın ikitərəfli və çoxtərəfli formatlarda həyata keçirdiyi xarici siyasət müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı faydalı münasibətlərin qurulmasına yönəlib. Siyasi dialoq, iqtisadi tərəfdaşlıq, nəqliyyat bağlantıları, enerji layihələri və humanitar əlaqələr ölkəmizin beynəlxalq əməkdaşlıq gündəliyinin əsas istiqamətlərini təşkil edir. Bu fəaliyyət yalnız Azərbaycanın milli maraqlarına deyil, eyni zamanda regionda sabitliyin və qarşılıqlı asılılığa əsaslanan əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsinə də xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin Bakı Zirvə Görüşündə səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərə yanaşmasının əsas prinsiplərini bir daha ortaya qoydu. Dövlətlərin suveren bərabərliyi, daxili işlərinə qarışmamaq, ərazi bütövlüyünə hörmət və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə riayət edilməsi bu yanaşmanın mühüm elementləridir. Azərbaycanın mövqeyinə görə, beynəlxalq hüququn tətbiqində ikili standartlara yol verilməsi dövlətlər arasında etimadı zəiflədir və münaqişələrin həllini çətinləşdirir.

Qarabağ münaqişəsinin təcrübəsi və beynəlxalq hüquq məsələsi Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası, uzunmüddətli münaqişənin tarixi və beynəlxalq hüququn tətbiqi məsələlərinə geniş yer ayrıldı. Dövlət başçısı Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi kontekstində BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi qətnamələrin uzun müddət icra olunmamasını beynəlxalq sistemin problemlərindən biri kimi təqdim etdi. Onun fikrincə, beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların icrasını təmin edən təsirli mexanizmlərin olmaması münaqişələrin uzanmasına və yeni qarşıdurmaların yaranmasına şərait yaradır. Azərbaycanın rəsmi mövqeyinə görə, ərazilərin işğalı, etnik təmizləmə və digər ağır nəticələr beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən vaxtında və ardıcıl şəkildə qiymətləndirilməli idi. Dövlət başçısının çıxışında bu məsələlərin qabardılması Azərbaycanın təhlükəsizlik və xarici siyasət gündəliyində beynəlxalq hüququn aliliyinin nə dərəcədə mühüm yer tutduğunu göstərir.
2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsi və 2023-cü ilin sentyabrında Qarabağda keçirilmiş lokal hərbi əməliyyatlar nəticəsində Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etdiyini bəyan edib. Prezidentin çıxışında bu hadisələr dövlət suverenliyinin təmin olunması və separatizmin sona çatdırılması kontekstində təqdim edildi. Bununla yanaşı, müharibədən sonra sülhün qorunması və möhkəmləndirilməsi zərurəti xüsusi vurğulandı.

AQEM kimi beynəlxalq platformaların səmərəliliyi dövlətlər arasında dialoqun konkret təşəbbüslərlə tamamlanmasından asılıdır. Azərbaycanın sədrliyi dövründə təşkilatın imkanlarının gücləndirilməsi bu baxımdan mühüm nəticədir. Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşündəki çıxışı beynəlxalq hüququn aliliyinin qorunması, ikili standartların aradan qaldırılması və dövlətlər arasında etimadın möhkəmləndirilməsi ilə bağlı mühüm mesajları ehtiva edir. Azərbaycan öz suverenliyini bərpa etməklə yanaşı, regional sülhün təmin olunmasına və Avrasiya məkanında əməkdaşlığın inkişafına töhfə vermək siyasətini davam etdirir. Beynəlxalq qərarların icrasının təmin olunması və dövlətlərin hüquqlarına bərabər münasibət göstərilməsi isə dayanıqlı sülhün əsas şərtlərindən biri olaraq qalır.

Ruhin Orucov - Bakıxanov bələdiyyəsinin sədri