Fakt Sübut » Eltun Süleymanov:"Sülhə aparan yol razılaşdırılmış öhdəliklərin ardıcıl icrasından keçir"
Eltun Süleymanov:"Sülhə aparan yol razılaşdırılmış öhdəliklərin ardıcıl icrasından keçir"
Cənubi Qafqazın davamlı sülh, təhlükəsizlik və əməkdaşlıq məkanına çevrilməsi Azərbaycan və
Ermənistan arasında münasibətlərin hansı hüquqi və siyasi prinsiplər əsasında qurulacağından birbaşa asılıdır. Uzun illər davam edən münaqişədən sonra formalaşmış yeni şərait tərəflər qarşısında mühüm tarixi vəzifə qoyur: mövcud razılaşmaları möhkəmləndirmək, sərhəd məsələlərini beynəlxalq hüquq çərçivəsində həll etmək və gələcək qarşıdurmaların qarşısını alacaq etibarlı mexanizmlər yaratmaq. Bu prosesin uğuru yalnız liderlərin görüşlərindən və verilən bəyanatlardan asılı deyil. Əsas məsələ razılaşdırılmış prinsiplərin konkret qərarlarda, hüquqi sənədlərdə və praktiki fəaliyyətlərdə əksini tapmasıdır.
Bu sözləri aia.az-a açıqlamasında Eltun Süleymanov deyib.
Müsahibimiz bildirib ki, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyası xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət sərhədlərinin hüquqi və texniki baxımdan müəyyənləşdirilməsi suverenliyin dəqiq çərçivəsini formalaşdırır, sərhəd insidentləri riskini azaldır və qonşuluq münasibətlərinin normal inkişafına zəmin yaradır. Tərəflər sərhədin delimitasiyası üzrə komissiyaların birgə fəaliyyəti qaydalarını təsdiqləyib və bu prosesdə 1991-ci il Almatı Bəyannaməsinin əsas prinsip kimi götürülməsini nəzərdə tutublar. 2026-cı il aprelin 29-da keçirilən komissiyaların 13-cü görüşündə də delimitasiya işlərinin təşkili, xəritələrin hazırlanması və sənədlərin rəsmiləşdirilməsi ilə bağlı prosedurlar müzakirə olunub. Ermənistanın baş nazirinin müavini Mher Qriqoryan sentyabrda prosesin davam etdiriləcəyini bildirsə də, növbəti mərhələnin konkret tarixini açıqlamayıb. Son günlər Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində eksklav və anklavlarla bağlı məsələ yenidən gündəmə gəlib. Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan 2026-cı ilin oktyabrında bu ərazilərlə bağlı qarşılıqlı ölçüləri dəqiq müəyyənləşdirilmiş ərazi mübadiləsi variantından danışıb. Lakin belə bir yanaşmanın səsləndirilməsi onun artıq iki dövlət arasında razılaşdırılmış qərar olduğu anlamına gəlmir. Ermənistanın baş nazirinin müavini Mher Qriqoryan oktyabrın 16-da tərəflər arasında eksklav və anklavlar məsələsində razılaşmanın olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, hökumətlərarası komissiyanın işçi görüşlərində bu məsələ müzakirə edilməyib. Bu açıqlama göstərir ki, mövzu ilə bağlı siyasi mülahizələri yekun hüquqi razılaşma kimi təqdim etmək düzgün olmazdı. Belə həssas məsələlərdə qeyri-müəyyən bəyanatların geniş müzakirələrə səbəb olması əvəzinə, komissiyaların səlahiyyətləri çərçivəsində konkret iş aparılması daha məqsədəuyğundur. Rəsmi razılaşma əldə edilmədiyi halda, ictimaiyyətə də bu fərq aydın şəkildə çatdırılmalıdır. Regional kommunikasiyaların açılması sülh prosesinin iqtisadi və praktiki nəticələr verməsi baxımından mühüm istiqamətdir. 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda imzalanmış birgə Bəyannamədə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında Ermənistan ərazisindən keçməklə maneəsiz bağlantının təmin edilməsi, eyni zamanda Ermənistanın da qarşılıqlı nəqliyyat imkanlarından faydalanması nəzərdə tutulub. TRIPP layihəsi regionun nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi və beynəlxalq yükdaşımaların inkişafı üçün potensial imkanlar yaradır. Lakin bu imkanların gerçəkləşməsi siyasi razılaşmaların texniki layihələrə, hüquqi çərçivələrə və konkret icra mexanizmlərinə çevrilməsini tələb edir. Layihənin həyata keçirilməsi ilə bağlı tenderlər, podratçıların seçilməsi, tikinti mərhələləri və icra təqvimi kimi məsələlər barədə aydın məlumatların verilməsi ictimaiyyətin məlumatlandırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Eyni zamanda, belə məlumatların mövcudluğu və ya olmaması barədə qiymətləndirmələr yalnız rəsmi açıqlamalar və təsdiqlənmiş sənədlər əsasında aparılmalıdır.
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın sülh sazişinin imzalanması və ratifikasiyası üçün 2031-ci ilədək zaman hədəfi müəyyənləşdirməsi diqqət çəkən siyasi bəyanatdır. Lalin, sülhün daha tez əldə olunması üçün mövcud imkanlardan necə istifadə ediləcəyi sualı açıq qalır. Azərbaycan tərəfinin mövqeyinə görə, Ermənistanın yeni Konstitusiyası ilə bağlı məsələ həll edilmədən sülh sazişinin imzalanması mümkün deyil. Ermənistan rəsmiləri isə bu mövqe ilə razılaşmır. Bu fikir ayrılığı tərəflər arasında hüquqi və siyasi dialoqun davam etdirilməsini zəruri edir. 2031-ci ilədək müəyyənləşdirilmiş hədəf sülhün mütləq həmin tarixdə əldə olunacağına dair zəmanət deyil. Bu, Ermənistan rəhbərliyinin bəyan etdiyi siyasi məqsəddir. Məqsədin reallaşması isə qarşıdakı dövrdə atılacaq addımlardan, tərəflərin qərarlarından və razılaşmaların icrasından asılı olacaq. Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması uzunmüddətli qarşıdurmadan sonra region üçün yeni inkişaf imkanları yaradır. Lakin bu imkanların qorunması üçün siyasi bəyanatlarla real fəaliyyət arasında uyğunluq olmalıdır. Sərhədlərin delimitasiyası, kommunikasiyaların açılması, konstitusiya ilə bağlı fikir ayrılıqlarının həlli və eksklavlar məsələsinin hüquqi çərçivədə müzakirəsi bu prosesin mühüm istiqamətləridir. Tərəflərin mövqelərinin fərqli olduğu məsələlərdə faktların dəqiq təqdim edilməsi, əldə olunmamış razılaşmaların mövcud kimi göstərilməməsi və ictimaiyyətin düzgün məlumatlandırılması qarşılıqlı etimadın formalaşmasına kömək edə bilər. Eyni zamanda, həllini gözləyən məsələlərin açıq qalması onların həlli üçün konkret danışıqların və hüquqi prosedurların davam etdirilməsini tələb edir.
Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində növbəti mərhələnin uğuru siyasi iradənin konkret nəticələrə çevrilməsindən asılıdır. Razılaşmaların yerinə yetirilməsi, suverenliyə qarşılıqlı hörmət və problemlərin dinc yolla həlli regionun gələcək sabitliyinin əsas şərtləri olaraq qalır-deyə E. Süleymanov fikirlətini yekunlaşdırıb.
Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.
Daha çox xəbər :
-
Müsəlman dini qurumlarının təmsilçilərindən ...
17-09-2026, 11:09
-
Elşad Abdullayev: Misilsiz tarixi xidmət nümunəsi ...
19-06-2025, 12:06
-
DİLİN İŞIĞINI QORUMAQ ...
31-07-2025, 14:58
-
AZƏRBAYCAN DİLİNİN TARİXİ TƏRƏNNÜMÜNDƏ HEYDƏR ...
22-04-2025, 17:42
-
“Bakı–Daşkənd müttəfiqliyi: Türk dünyasının ...
24-08-2026, 11:45