Cənab prezident İlham Əliyev II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində təqdim olunan çıxışında Azərbaycanın investisiya imkanları və gələcək iqtisadi inkişaf istiqamətlərini geniş şəkildə diqqətə çatdırır. Çıxışın əsas məzmunundan görünür ki, ölkənin gələcək inkişafı üçün sabit iqtisadiyyat, müstəqil maliyyə sistemi, əlverişli investisiya mühiti və müxtəlif iqtisadi sahələrdə mövcud potensialın səmərəli istifadəsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bildirilir ki, son 20 il ərzində Azərbaycana 350 milyard ABŞ dollarından çox investisiya cəlb edilib və bunun təxminən yarısı birbaşa xarici investisiyaların payına düşüb. Bu göstərici investisiya mühitinin ölkə iqtisadiyyatında mühüm rol oynadığını göstərən əsas faktlardan biri kimi təqdim olunur.

Çıxışında uzunmüddətli və dayanıqlı iqtisadi artım üçün neft-qaz sektorundan kənar sahələrin inkişaf etdirilməsini xüsusi vurğulayır. Bu istiqamətdə bərpaolunan enerji mühüm prioritetlərdən biri kimi göstərir. Azərbaycanın Xəzər dənizinin ölkəyə aid sektorunda böyük enerji potensialının olduğu, quruda isə Günəş və külək elektrik stansiyalarının fəaliyyət göstərdiyi qeyd edir. Məqsəd elektrik enerjisi istehsalında təbii qazdan istifadənin minimuma endirilməsi və qaz ehtiyatlarının ixrac üçün daha səmərəli istiqamətləndirilməsidir. Bununla yanaşı, elektrik enerjisinin ötürülməsi, enerji saxlanc sistemləri və beynəlxalq enerji bağlantıları da gələcək investisiya imkanları kimi təqdim edir.

İqtisadi inkişafın digər mühüm istiqaməti logistika, nəqliyyat və regional bağlantılardır. Cənab prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın tranzit ölkəyə çevrilməsi üçün dəmir yollarına, dəniz limanlarına, hava yükdaşımalarına və avtomobil yollarına böyük həcmdə investisiya qoyulduğunu da bildirir. Azərbaycan həm Şərq-Qərb, həm də Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərində yerləşir və tranzit yüklərin həcmində artım müşahidə olunur. Çıxışında bu həcmin 2030-cu ilədək 25 milyon tona və ya daha yüksək səviyyəyə çatdırılması hədəfi qeyd edir. Bu baxımdan nəqliyyat infrastrukturunun genişləndirilməsi ilə yanaşı, gömrük idarəçiliyinin və rəqəmsal sistemlərin təkmilləşdirilməsi də investorlar üçün əlverişli şəraitin formalaşdırılmasının vacib hissəsi kimi göstərir.

Mənbədə neft və qaz sektorunun da yaxın və orta müddətdə Azərbaycan iqtisadiyyatında aparıcı rolunu qoruyacağı bildirilir. Bununla yanaşı, əldə olunan gəlirlərin digər iqtisadi sahələrə investisiya şəklində yönəldilməsi və iqtisadiyyatın daha da şaxələndirilməsi zəruri istiqamət kimi təqdim olunur. Çıxışında xüsusilə vurğulanır ki, ÜDM-də qeyri-neft sektorunun payı yüksək olsa da, ixrac strukturunda neft və qazın payı hələ də böyükdür. Buna görə də qeyri-neft sahələrinin inkişafı, yeni ixrac imkanlarının yaradılması və iqtisadi strukturun şaxələndirilməsi gələcək dövr üçün mühüm məsələlərdən biridir.

İnvestisiya imkanları sırasında mədənçilik, kənd təsərrüfatı və ərzaq təhlükəsizliyi də qeyd olunur. Kənd təsərrüfatının inkişafı su qıtlığı, quraqlıq və təchizat zəncirlərində yaranan problemlər fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İdxaldan asılılığın azaldılması məqsədilə dövlət proqramının qəbul edilməsi və bu sahədə investisiya imkanlarının mövcudluğu diqqətə çatdırılır. Eyni zamanda, daxili infrastrukturun inkişaf səviyyəsi də investisiya üçün mühüm baza kimi göstərilir. Ölkənin geniş elektrik və internet əhatəsi, qazlaşdırma, dəmir yolu şəbəkəsi, beynəlxalq hava limanları və dəniz limanının genişləndirilməsi iqtisadi fəaliyyətin müxtəlif istiqamətlərinə imkan yaradan amillər kimi təqdim edilir.

Cənab prezident İlham Əliyev çıxışında rəqəmsal transformasiya və insan kapitalının inkişafı da gələcəyin əsas istiqamətlərindən biri kimi önə çəkir. Rəqəmsal infrastrukturun, data mərkəzlərinin və süni intellektlə bağlı fəaliyyətin inkişafı üçün enerji imkanlarından istifadə məsələsinə toxunur. Bununla yanaşı, peşəkar və ixtisaslı kadrların hazırlanmasının vacibliyi vurğulayır. Kibertəhlükəsizlik Mərkəzinin fəaliyyəti, təhsil sahəsində görülən işlər və gənclərin xaricdə təhsil almasına yönəlmiş dövlət proqramı insan kapitalının gücləndirilməsi istiqamətində atılmış addımlar kimi təqdim olunur. Neft-qaz sektorunda əvvəlki dövrlərdə xarici mütəxəssislərin üstünlük təşkil etməsi, sonrakı mərhələdə isə yerli kadrların payının əhəmiyyətli dərəcədə artması təcrübə və biliklərin ölkə daxilində formalaşmasının nümunəsi kimi göstərir.

Nəticə etibarilə, mənbədə Azərbaycanın gələcək investisiya siyasəti çoxşaxəli iqtisadi inkişaf modelinin formalaşdırılması ilə əlaqələndirilir. Enerji, logistika, nəqliyyat, mədənçilik, kənd təsərrüfatı, rəqəmsal infrastruktur və insan kapitalı bir-birini tamamlayan istiqamətlər kimi təqdim olunur. Sabit iqtisadi və maliyyə mühiti, infrastruktura yatırımlar, regional bağlantılar və ixtisaslı kadr potensialı investisiya imkanlarının genişləndirilməsi üçün əsas şərtlər kimi vurğulanır. Bu yanaşma Azərbaycanın mövcud iqtisadi imkanlarından istifadə etməklə yanaşı, gələcəkdə daha şaxələndirilmiş və dayanıqlı iqtisadi inkişaf üçün yeni sahələrin inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutur.

Maştağa qəsəbəsi,128N-⁰li tam orta məktəbin

Texnologiya fənn müəllimi Səfərova Təranə