Fakt Sübut » Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərində yeni mərhələ: qardaşlıqdan strateji müttəfiqliyə

  

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərində yeni mərhələ: qardaşlıqdan strateji müttəfiqliyə

Tarix : Bu gün, 11:55 Kateqoriya :---
Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərində yeni mərhələ: qardaşlıqdan strateji müttəfiqliyə
 
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə verdiyi müsahibə iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin bugünkü inkişaf səviyyəsini və qarşıdakı dövr üçün əsas prioritetləri aydın şəkildə ortaya qoyur. Müsahibədə diqqət çəkən əsas məqam Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin artıq yalnız ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində deyil, daha geniş regional əməkdaşlıq müstəvisində mühüm əhəmiyyət daşımasıdır. Dövlət başçısının açıqlamalarından görünür ki, Azərbaycanla Özbəkistan arasında formalaşmış siyasi etimad, qarşılıqlı dəstək və ortaq maraqlar münasibətlərin davamlı inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradıb. Son illərdə Azərbaycanla Özbəkistan arasında yüksək səviyyəli siyasi dialoqun intensivləşməsi münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçməsini şərtləndirib. Dövlət başçıları arasında müntəzəm təmaslar, qarşılıqlı səfərlər və qəbul olunan mühüm qərarlar iki ölkənin bir-birinə münasibətdə xüsusi siyasi yanaşmaya malik olduğunu göstərir. Bu əlaqələrin fərqləndirici xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, tərəfdaşlıq yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmır, müxtəlif sahələrdə konkret layihələr və praktiki nəticələrlə möhkəmlənir. Azərbaycan və Özbəkistanı birləşdirən əsas amillərdən biri, şübhəsiz, tarixi və mədəni yaxınlıqdır. Eyni köklərə, ortaq mənəvi dəyərlərə və zəngin tarixi irsə malik iki xalqın münasibətləri siyasi münasibətlərdən daha geniş məna daşıyır. Bu yaxınlıq dövlətlərarası əlaqələrin möhkəmlənməsinə təbii sosial baza yaradır. Məhz buna görə Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində qarşılıqlı etimadın formalaşması digər diplomatik münasibətlərdən fərqli və daha dərin xarakter daşıyır. Bu gün həmin tarixi yaxınlıq müasir siyasi və iqtisadi imkanlarla tamamlanır. Azərbaycan və Özbəkistanın qarşılıqlı maraqlarının artması, xüsusilə nəqliyyat, logistika, enerji, sənaye, investisiya və ticarət sahələrində əməkdaşlığın genişlənməsi münasibətlərin gələcək perspektivlərini daha da gücləndirir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrinin genişləndirilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Bu baxımdan Özbəkistanın mövqeyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mərkəzi Asiyanın ən mühüm dövlətlərindən biri olan Özbəkistanın iqtisadi potensialı, coğrafi mövqeyi və regional proseslərdə artan rolu Azərbaycan üçün mühüm əməkdaşlıq imkanları yaradır. Azərbaycan isə öz növbəsində Xəzər üzərindən Avropaya çıxış, inkişaf etmiş nəqliyyat infrastrukturu və beynəlxalq logistika imkanları ilə Özbəkistan üçün əhəmiyyətli tərəfdaşdır. Bu iki istiqamətin bir-birini tamamlaması Orta Dəhlizin əhəmiyyətini daha da artırır. Şərqlə Qərbi birləşdirən nəqliyyat marşrutlarının inkişaf etdiyi bir dövrdə Azərbaycan və Özbəkistanın əməkdaşlığı yalnız iki ölkənin iqtisadi maraqlarına xidmət etmir. Bu əməkdaşlıq daha geniş coğrafiyada ticarət əlaqələrinin şaxələndirilməsi, yükdaşımaların sürətləndirilməsi və yeni iqtisadi imkanların yaradılması baxımından da əhəmiyyətlidir. Azərbaycanın nəqliyyat infrastrukturu, Xəzər üzərindən keçən marşrutlar və regionda yaradılmış logistika imkanları Özbəkistanın dünya bazarlarına çıxışını daha da genişləndirə bilər. Eyni zamanda Özbəkistanın istehsal və ixrac potensialı Azərbaycan üzərindən yeni istiqamətlərə yönələ bilər. Beləliklə, iki ölkə arasında nəqliyyat əməkdaşlığı sadəcə yük daşınması məsələsi deyil, qarşılıqlı iqtisadi maraqları birləşdirən strateji mexanizmə çevrilir. İqtisadi münasibətlərdə müşahidə olunan dinamika da bu prosesin real nəticələr verdiyini göstərir. Qarşılıqlı ticarətin artırılması, investisiya layihələrinin genişləndirilməsi və birgə müəssisələrin yaradılması iki ölkənin iqtisadi potensialının birləşdirilməsi üçün yeni imkanlar açır. Xüsusilə sənaye kooperasiyasının inkişaf etdirilməsi gələcəkdə əməkdaşlığın daha yüksək mərhələyə keçməsinə səbəb ola bilər. Bu baxımdan Xankəndidə Özbəkistanla birgə həyata keçirilən tekstil layihəsi diqqətəlayiq nümunədir. Belə layihələr iqtisadi əməkdaşlığın yalnız paytaxtlar səviyyəsində deyil, Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində də özünü göstərdiyini nümayiş etdirir. Birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması yeni iş yerlərinin açılması ilə yanaşı, texnologiya və təcrübə mübadiləsinə, məhsulların yeni bazarlara çıxarılmasına imkan yaradır. Enerji sahəsi də Azərbaycan-Özbəkistan əməkdaşlığının perspektivli istiqamətlərindəndir. Azərbaycanın enerji təcrübəsi ilə Özbəkistanın inkişaf edən iqtisadi potensialının bir araya gəlməsi yeni layihələr üçün imkan yaradır. Ənənəvi enerji ilə yanaşı, bərpaolunan enerji sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi gələcək üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dünyada enerji təhlükəsizliyi ilə yanaşı, enerji keçidinin də ön plana çıxdığı bir vaxtda Azərbaycan və Özbəkistanın bu sahədə qarşılıqlı fəaliyyətini artırması regional əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müəyyən edə bilər. Müsahibənin mühüm məqamlarından biri Özbəkistanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və Qarabağın bərpasına verdiyi dəstəyin xüsusi qeyd olunmasıdır. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulması Azərbaycan üçün dövlətçilik, təhlükəsizlik və sosial inkişaf baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu prosesdə dost və qardaş ölkələrin göstərdiyi dəstək isə Azərbaycan tərəfindən yüksək qiymətləndirilir. Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbin inşası Azərbaycan və Özbəkistan arasındakı münasibətlərin yalnız siyasi və iqtisadi maraqlara söykənmədiyini göstərən mühüm nümunədir. Təhsil sahəsində həyata keçirilən belə bir layihə gələcəyə hesablanmış dostluğun ifadəsidir. Məktəb iki xalqın ortaq dəyərlərinin, elmə və təhsilə verdiyi önəmin rəmzinə çevrilir. Bu baxımdan həmin layihənin əhəmiyyəti onun fiziki miqyası ilə deyil, daşıdığı mənəvi məna ilə ölçülür. Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərində humanitar əlaqələrin də xüsusi yeri var. Mədəniyyət, təhsil, elm, turizm və idman sahələrində qarşılıqlı əlaqələrin genişləndirilməsi xalqların bir-birini daha yaxından tanımasına imkan verir. Dövlətlər arasında siyasi münasibətlərin möhkəm olması vacibdir, lakin bu münasibətlərin uzunmüddətli xarakter alması üçün xalqlar arasında əlaqələrin də davamlı inkişaf etməsi zəruridir. Şəhərlər arasında qardaşlaşma münasibətlərinin genişlənməsi bu baxımdan müsbət tendensiyadır. Belə əlaqələr yalnız rəsmi nümayəndə heyətlərinin görüşləri ilə məhdudlaşmır, müxtəlif şəhərlərin təcrübə mübadiləsinə, mədəni tədbirlərin keçirilməsinə, təhsil və turizm əlaqələrinin inkişafına şərait yaradır. Bu proses Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin cəmiyyət səviyyəsində də daha da dərinləşməsinə xidmət edir. İdman sahəsində əməkdaşlıq da münasibətlərin yeni istiqamətlərindən biridir. Azərbaycan və Özbəkistanın böyük beynəlxalq idman tədbirinin təşkilində birgə iştirakı iki ölkənin imkanlarını bir araya gətirməklə yanaşı, gənclər arasında əlaqələrin genişləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. İdman burada yalnız yarış meydanı deyil, xalqları yaxınlaşdıran və qarşılıqlı ünsiyyəti gücləndirən mühüm platformadır. Azərbaycan və Özbəkistanın beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində bir-birinə qarşılıqlı dəstəyi də münasibətlərin siyasi dərinliyini göstərən amillərdəndir. İki ölkənin mövqelərinin bir sıra məsələlərdə üst-üstə düşməsi regional və beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı fəaliyyət üçün əlverişli şərait yaradır. Bu əməkdaşlıq xüsusilə Türk dünyasının həmrəyliyinin və qarşılıqlı əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi baxımından diqqət çəkir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrinin inkişafı eyni zamanda ölkənin geosiyasi və iqtisadi mövqeyinin güclənməsi ilə nəticələnir. Xəzər hövzəsi, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya arasında yaranan yeni əlaqələr Azərbaycanı müxtəlif istiqamətləri birləşdirən mühüm mərkəzlərdən birinə çevirir. Özbəkistanla münasibətlərin inkişafı isə bu geniş coğrafiyada qarşılıqlı bağlılığın daha da güclənməsinə şərait yaradır. Prezident İlham Əliyevin müsahibəsindən görünən əsas məqam budur ki, Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri artıq əldə edilmiş nəticələrin qorunması mərhələsində deyil. Qarşıda yeni layihələrin, yeni iqtisadi əlaqələrin və daha geniş regional əməkdaşlıq imkanlarının reallaşdırılması dayanır. Siyasi iradə, qarşılıqlı etimad və xalqlar arasındakı tarixi yaxınlıq bu proses üçün möhkəm baza yaradır. Bu münasibətlərin gələcək inkişafında əsas məsələ mövcud potensialın daha səmərəli şəkildə reallaşdırılması olacaq. Nəqliyyat dəhlizlərinin imkanlarının genişləndirilməsi, ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiyaların təşviqi, sənaye kooperasiyasının dərinləşdirilməsi, enerji və rəqəmsal texnologiyalar sahəsində yeni layihələrin həyata keçirilməsi əməkdaşlığın iqtisadi əsaslarını daha da gücləndirə bilər. Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlər təsadüfi siyasi yaxınlaşmanın nəticəsi deyil. Bu əlaqələr tarixi bağlılıq, qarşılıqlı hörmət, milli maraqların uzlaşması və gələcəyə hesablanmış strateji yanaşma üzərində formalaşıb. Son illərdə əldə olunan nəticələr isə həmin münasibətlərin praktiki məzmununu daha da zənginləşdirib. Prezident İlham Əliyevin müsahibəsi Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələrinin hansı istiqamətdə inkişaf etdiyini göstərməklə yanaşı, iki ölkənin regionun gələcəyində oynaya biləcəyi rola da diqqət yönəldir. Bu gün Bakı ilə Daşkənd arasında qurulan əməkdaşlıq yalnız ikitərəfli münasibətlərin möhkəmlənməsi demək deyil. Bu əməkdaşlıq Xəzərdən Mərkəzi Asiyaya, oradan isə daha geniş Avrasiya məkanına uzanan yeni iqtisadi və siyasi əlaqələrin formalaşmasına mühüm töhfə verir. Azərbaycan və Özbəkistan arasında mövcud dostluq və müttəfiqlik münasibətləri qarşıdakı illərdə daha geniş sahələri əhatə edə bilər. Əsas olan isə bu münasibətlərin arxasında dayanan siyasi iradənin və qarşılıqlı etimadın qorunmasıdır. Çünki dövlətlər arasında sənədlər əməkdaşlığın hüquqi əsasını yaradırsa, xalqlar arasındakı etimad onun mənəvi dayağını formalaşdırır. Məhz bu baxımdan Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin gələcəyi nikbin görünür. İki ölkənin malik olduğu potensial, ortaq maraqlar və qarşılıqlı dəstək əməkdaşlığın yeni mərhələsinin daha geniş və daha məzmunlu olacağını deməyə əsas verir. Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində əks olunan yanaşma da Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələrinin artıq regional əməkdaşlığın mühüm dayaqlarından birinə çevrildiyini və bu tərəfdaşlığın gələcəkdə daha böyük nəticələr doğura biləcəyini göstərir.
Pirşağı qəsəbəsi, 112 nömrəli tam orta məktəbin Riyaziyyat müəllimi Mənsurə Adıgözəlova.
Paylaş:

Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.

Daha çox xəbər :

все шаблоны для dle на сайте newtemplates.ru скачать

Təqvim

«    Avqust 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31 

Təsisçi və baş redaktor: Eminov Mehman Niftalı oğlu
Tel: 050 577 95 98
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı