Son illər Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişaf kursunda müşahidə olunan əsas tendensiya iqtisadiyyatın keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçidi ilə xarakterizə olunur. Əgər əvvəlki dövrlərdə prioritet əsasən infrastruktur quruculuğu və enerji layihələrinin genişləndirilməsi idisə, hazırda diqqət rəqəmsal transformasiya, innovasiya və yüksək texnologiyalara əsaslanan inkişaf modelinə yönəlib. Bu yanaşma təsadüfi deyil. Qlobal miqyasda rəqabət qabiliyyəti artıq təkcə təbii resurslarla deyil, məlumatın idarə olunması, süni intellekt imkanları və çevik rəqəmsal infrastrukturla müəyyən olunur.
Ölkədə genişzolaqlı internet şəbəkəsinin əhatə dairəsinin artırılması, dövlət xidmətlərinin rəqəmsallaşdırılması, bulud infrastrukturunun qurulması və vahid data mühitinin formalaşdırılması istiqamətində atılan addımlar yeni iqtisadi modelin texnoloji əsasını yaradıb. “Onlayn Azərbaycan” layihəsi çərçivəsində həyata keçirilən tədbirlər regionlararası rəqəmsal fərqin azaldılmasına, biznes mühitində şəffaflığın artırılmasına və vətəndaş-məmur təmasının minimuma endirilməsinə xidmət edir. Bu isə həm idarəetmənin səmərəliliyini yüksəldir, həm də iqtisadi aktivliyin genişlənməsinə şərait yaradır. Qəbul edilmiş Süni İntellekt Strategiyası (2025–2028-cü illər) və Rəqəmsal İqtisadiyyat Strategiyası (2026–2029-cu illər) bu prosesin sistemli və mərhələli şəkildə davam etdirilməsini nəzərdə tutur. Strategiyalarda süni intellektin dövlət idarəçiliyində tətbiqi, yüksək hesablama infrastrukturlarının yaradılması, böyük həcmli məlumatların analitik emalı və innovasiya ekosisteminin genişləndirilməsi əsas istiqamətlər kimi müəyyənləşdirilib. Bu sənədlər göstərir ki, məqsəd sadəcə texnologiyadan istifadə etmək deyil, qərarvermə prosesini data əsaslı modelə keçirməklə dövlət idarəçiliyində keyfiyyət dəyişikliyinə nail olmaqdır. Müasir mərhələdə düzgün və vaxtında qəbul edilən qərarlar iqtisadi artımın, sosial sabitliyin və investisiya cəlbediciliyinin əsas şərtlərindən biridir. Eyni zamanda, yaşıl enerji layihələrinin genişləndirilməsi və bərpaolunan enerji potensialının artırılması rəqəmsal iqtisadiyyatla birbaşa bağlıdır. Süni intellekt və data mərkəzləri yüksək enerji tutumuna malik infrastrukturlar tələb edir. Azərbaycanın artan generasiya gücü və sərbəst enerji ehtiyatları bu sahədə strateji üstünlük yaradır. Enerji və rəqəmsal texnologiyaların sinxron inkişafı ölkənin regional rəqəmsal mərkəzə çevrilməsi üçün real zəmin formalaşdırır.
Güclü rəqəmsal infrastruktur daha sürətli və keyfiyyətli xidmətlərin göstərilməsinə, ölkənin regional data hub kimi formalaşmasına və bulud xidmətləri bazarının inkişafına geniş imkanlar açır. Bununla yanaşı, məlumatların ölkə daxilində saxlanılması, xarici platformalardan texnoloji asılılığın azalması və kiberhücumlara qarşı dayanıqlılığın artırılması baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Dilbər Rəhimova-4 saylı Uşaq Musiqi məktəbinin direktoru