Fakt Sübut » Eltun Süleymanov : "Azərbaycan Bişkekdə sülhün, əməkdaşlığın və ədalətli dünya nizamının carçısı kimi öz mövqeyini ortaya qoyur"
Eltun Süleymanov : "Azərbaycan Bişkekdə sülhün, əməkdaşlığın və ədalətli dünya nizamının carçısı kimi öz mövqeyini ortaya qoyur"
Cənab Prezident İlham Əliyevin Bişkekdə “ŞƏT plyus” formatında keçirilən görüşdəki çıxışı, ilk baxışda müxtəlif beynəlxalq və regional məsələləri əhatə edən diplomatik nitq təsiri bağışlasa da, mahiyyət etibarilə üç fundamental siyasi mesaj üzərində qurulmuşdu: sülhün təmin edilməsi, beynəlxalq hüququn işlək mexanizmlərə söykənməsi və çoxtərəfli diplomatiyanın gücləndirilməsi. Bu üç istiqamət Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi xarici siyasətin də əsas konturlarını təşkil edir.
Bu sözləri aia.az-a açıqlamasında Eltun Süleymanov deyib.
Müsahibimiz bildirib ki, cənab Prezidentin çıxışının ən mühüm məqamlarından biri Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində yaranmış yeni reallığın beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinə çatdırılması idi. Dövlət başçısı bir ildən bir qədər əvvəl Azərbaycan və Ermənistanın sülh sazişinin mətnini parafladığını və bununla 30 illik münaqişəyə son qoyulduğunu bildirdi. Bu, sadəcə, diplomatik faktın qeyd edilməsi deyildi. Bu, Cənubi Qafqazın siyasi gələcəyinə dair prinsipial mövqenin ifadəsi idi. Çünki Azərbaycan artıq müharibədən sonrakı mərhələdə də regionun gələcəyini qarşıdurma üzərində deyil, əməkdaşlıq üzərində qurmağa çalışır. Prezidentin Ermənistanla qarşılıqlı ticarətin artırılması, yeni nəqliyyat kommunikasiyalarının yaradılması və iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi barədə fikirləri bunun konkret göstəricisidir. Daha diqqətçəkən məqam isə Azərbaycanın Ermənistanla münasibətlərdə yeni siyasi davranış modelini nümayiş etdirməsidir. Dünən müharibə aparılan ölkəyə bu gün enerji resurslarının tədarük edilməsi, üçüncü ölkələrin yüklərinin tranzitinin təmin olunması sülhün yalnız siyasi sənədlərlə deyil, real iqtisadi münasibətlərlə də möhkəmləndirilməsinin mümkün olduğunu göstərir. Deməli, Azərbaycan üçün sülh yalnız silahların susması deyil. Sülh həm də region ölkələrinin bir-birinə iqtisadi və nəqliyyat baxımından bağlanması, qarşılıqlı maraqların yaranması və gələcək qarşıdurmaların siyasi-iqtisadi əsaslarının aradan qaldırılmasıdır.
Cənab Prezidentin çıxışında ikinci mühüm xətt beynəlxalq hüquq məsələsi idi. 1993-cü ildə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi dörd qətnamənin uzun illər kağız üzərində qalması Azərbaycanın üzləşdiyi reallığın mühüm hissəsini təşkil edirdi. Dövlət başçısı bu məsələyə toxunarkən beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların icrasının təmin olunması üçün effektiv mexanizmlərin yaradılmasının vacibliyini vurğuladı. Bu fikir Azərbaycan təcrübəsindən doğan daha geniş bir həqiqəti ortaya qoyur: beynəlxalq hüquq yalnız qəbul edilən sənədlər toplusu deyil, həm də icra mexanizmləri olan sistem olmalıdır. Əks halda ən mühüm beynəlxalq qurumların qərarları siyasi bəyanat səviyyəsində qala bilər. Azərbaycanın öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü özü bərpa etməsi cənab Prezidentin çıxışında məhz bu kontekstdə təqdim edildi. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin icrasında təşkilatın real rolunun olmaması həmin sənədlərin təsir imkanlarını məhdudlaşdırmışdı. Azərbaycan isə öz gücü ilə ərazi bütövlüyünü təmin etdi. Burada mühüm bir siyasi nəticə var: Azərbaycanın təcrübəsi beynəlxalq hüququn əhəmiyyətini azaltmır, əksinə, onun daha effektiv işləməsinin vacibliyini göstərir.
Cənab Prezidentin çıxışının üçüncü mühüm mesajı isə çoxtərəfliliklə bağlı idi. Azərbaycanın dörd il ərzində Qoşulmama Hərəkatına rəhbərlik etməsi ölkəmizin qlobal diplomatiyada qazandığı mühüm təcrübələrdən biridir. Cənab Prezident İlham Əliyevin bundan sonra da beynəlxalq məsələlərdə çoxtərəflilik prinsiplərinin möhkəmləndirilməsinə Azərbaycanın töhfə verəcəyini bildirməsi ölkəmizin xarici siyasətinin ardıcıllığını nümayiş etdirir. Bu yanaşma Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə müstəqil mövqeyinin əsas göstəricilərindən biridir. Azərbaycan müxtəlif güc mərkəzləri arasında seçim etməklə kifayətlənmir. Azərbaycan öz milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, regional əməkdaşlığın, qarşılıqlı hörmətin və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanan münasibətlərin inkişafında iştirak edir. Bişkek çıxışının siyasi əhəmiyyəti də məhz buradadır. Cənab Prezident İlham Əliyev bir tərəfdən Qırğızıstanla müttəfiqlik münasibətlərinin yeni mərhələsini yüksək qiymətləndirdi, digər tərəfdən Cənubi Qafqazda sülh prosesinin yaratdığı imkanları diqqətə çatdırdı, üçüncü tərəfdən isə beynəlxalq təşkilatların daha effektiv fəaliyyət göstərməsinə çağırış etdi. Yəni çıxışın coğrafiyası Bişkek olsa da, mesajlarının ünvanı daha geniş idi. Bu mesaj həm Cənubi Qafqaza, həm Mərkəzi Asiyaya, həm türk dünyasına, həm də beynəlxalq ictimaiyyətə yönəlmişdi. Dövlətimizin başçısının nitqində diqqəti çəkən əsas məqam isə Azərbaycanın artıq yeni geosiyasi reallığın formalaşmasında təşəbbüskar mövqedə çıxış etməsidir. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü təmin etdikdən sonra qarşısında yeni bir mərhələ açılıb. Bu mərhələnin əsas sözləri artıq “münaqişə” və “işğal” deyil, “sülh”, “əməkdaşlıq”, “tranzit”, “ticarət” və “kommunikasiya”dır. Bişkekdə səslənən fikirlər göstərdi ki, Azərbaycan özünün keçdiyi tarixi yolu yalnız milli qələbə kimi deyil, regional və beynəlxalq sistem üçün dərsləri olan siyasi təcrübə kimi də təqdim edir. Məhz buna görə cənab Prezident İlham Əliyevin “ŞƏT plyus” formatında çıxışını Azərbaycanın yeni geosiyasi mərhələdəki siyasi baxışlarının növbəti təqdimatı kimi qiymətləndirmək mümkündür-deyə E. Süleymanov fikrini tamamlayıb.
Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.
Daha çox xəbər :
-
Elşad Abdullayev: Misilsiz tarixi xidmət nümunəsi ...
19-06-2025, 12:06
-
Prezident Çinin Sinxua agentliyinə müsahibə verib ...
21-04-2025, 23:56
-
Prezidentin Çin telekanalına müsahibəsinin - Tam ...
26-04-2025, 14:36
-
DİLİN İŞIĞINI QORUMAQ ...
31-07-2025, 14:58
-
AZƏRBAYCAN DİLİNİN TARİXİ TƏRƏNNÜMÜNDƏ HEYDƏR ...
22-04-2025, 17:42