Azərbaycan milli mətbuatının əsası 1875-ci il iyulun 22-də Həsən bəy Zərdabinin təşəbbüsü və redaktorluğu ilə nəşr olunan "Əkinçi" qəzeti ilə qoyulub. Cəmi 56 nömrəsi işıq üzü görməsinə baxmayaraq, "Əkinçi" xalqın maariflənməsi, milli şüurun formalaşması və ana dilində mətbuat ənənəsinin yaradılması baxımından əvəzsiz rol oynayıb. Qəzet elmə, təhsilə, milli-mənəvi dəyərlərə, kənd təsərrüfatına və ictimai tərəqqiyə dair yazılar dərc etməklə cəmiyyətin inkişafına xidmət edib. Məhz buna görə hər il 22 iyul Azərbaycanda Milli Mətbuat Günü kimi qeyd olunur.
Azərbaycan milli mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabi təkcə ilk qəzetin naşiri deyil, həm də milli maarifçilik hərəkatının görkəmli nümayəndələrindən biri olub. O, xalqın tərəqqisinin elm və təhsildən keçdiyini göstərərək mətbuatı cəmiyyətin inkişafının əsas vasitələrindən biri hesab edirdi. Zərdabinin irsi bu gün də Azərbaycan jurnalistikasının peşəkarlıq, obyektivlik və vətənpərvərlik prinsiplərinin formalaşmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Müstəqillik dövründə Azərbaycan mətbuatı yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Xüsusilə rəqəmsal texnologiyaların sürətli inkişafı media mühitini tamamilə dəyişdirib. İnternet xəbər portalları, sosial media platformaları, onlayn televiziya və multimedia resursları informasiyanın operativ yayılmasını təmin edir. Bununla yanaşı, dezinformasiya, kibertəhlükəsizlik və informasiya savadlılığının artırılması kimi məsələlər də müasir medianın əsas çağırışları sırasında yer alır. Rəqəmsal media cəmiyyətin məlumat əldə etmək imkanlarını genişləndirməklə yanaşı, jurnalistikanın yeni fəaliyyət istiqamətlərini də formalaşdırır.
Azərbaycan milli mətbuatının inkişafında Ulu Öndər Heydər Əliyevin xidmətləri xüsusi yer tutur. Onun rəhbərliyi dövründə söz və mətbuat azadlığının təmin olunması istiqamətində mühüm addımlar atılıb. 1998-ci il avqustun 16-da imzalanmış "Azərbaycan Respublikasında söz, düşüncə və informasiya azadlığının təmin edilməsi tədbirləri haqqında" Fərmanla kütləvi informasiya vasitələri üzərində senzura tamamilə ləğv olunub. Bu qərar ölkədə demokratik media mühitinin formalaşmasına, mətbuatın sərbəst fəaliyyət göstərməsinə və informasiya azadlığının genişlənməsinə mühüm töhfə verib.
Cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən də milli mətbuatın inkişafı dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi davam etdirilir. Medianın maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi, jurnalistlərin sosial rifahının yaxşılaşdırılması, onların mənzil şəraitinin təmin olunması, peşəkar fəaliyyətlərinin stimullaşdırılması istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirilib. 2021-ci ildə media sahəsində islahatların dərinləşdirilməsi məqsədilə Medianın İnkişafı Agentliyinin (MEDİA) yaradılması ölkədə müasir media idarəçiliyinin formalaşdırılması baxımından əhəmiyyətli addım olub. Agentlik medianın dayanıqlı inkişafını, peşəkar jurnalistikanın dəstəklənməsini və informasiya təhlükəsizliyinin gücləndirilməsini prioritet vəzifələr kimi müəyyənləşdirib.
Azərbaycan milli mətbuatının gələcək inkişafı rəqəmsal transformasiyanın sürətləndirilməsi, peşəkar jurnalistikanın gücləndirilməsi, süni intellekt və yeni informasiya texnologiyalarının mediada tətbiqinin genişləndirilməsi, media savadlılığının artırılması və beynəlxalq informasiya məkanında ölkənin mövqeyinin daha da möhkəmləndirilməsi ilə bağlıdır. Milli maraqları qoruyan, obyektiv və operativ informasiya təqdim edən, müasir çağırışlara cavab verən media Azərbaycanın inkişafında və cəmiyyətin məlumatlandırılmasında bundan sonra da mühüm rol oynayacaqdır.
Ramana qəsəbəsi, 198 nömrəli tam orta məktəbin
informatika müəllimi Nurcan Qafarlı