Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərqdə ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi parlament respublikası hesab olunur. Bu dövlət 1918-ci il mayın 28-də yaradılmışdır. Cümhuriyyətin yaranması Azərbaycan xalqının tarixində mühüm hadisə idi. Həmin dövrdə xalq azad və müstəqil dövlət qurmağa nail oldu. Dövlətin yaranması ilə Azərbaycanda yeni idarəetmə sistemi formalaşdı. Respublika üsul-idarəsi tətbiq edildi. Hakimiyyət xalqın seçdiyi nümayəndələr vasitəsilə idarə olunurdu. Parlament dövlətin əsas idarəedici orqanı idi. Parlamentdə müxtəlif millətlərin nümayəndələri iştirak edirdi. Bu isə ölkədə demokratiyanın inkişaf etdiyini göstərirdi.

Cümhuriyyət dövründə dövlət dili Azərbaycan dili elan edildi. Təhsilin inkişafına xüsusi diqqət yetirildi. Məktəblərin sayı artırıldı. Yeni dərsliklər hazırlanmağa başladı. Müəllim hazırlığı üçün tədbirlər görüldü. Gənclərin xaricdə təhsil almasına şərait yaradıldı. Yüzlərlə tələbə Avropa ölkələrinə göndərildi. Bu addım ölkənin gələcəyi üçün böyük əhəmiyyət daşıyırdı.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qadınlara seçki hüququ verən ilk müsəlman dövləti olmuşdur. Qadınlar kişilərlə bərabər səsvermə hüququ qazandılar. Bu hadisə demokratiyanın mühüm nümunəsi idi. Bir çox Avropa ölkələrində qadınlar hələ belə hüquqa malik deyildilər. Cümhuriyyət insan hüquqlarına böyük önəm verirdi. Hər kəsin qanun qarşısında bərabər olması əsas prinsip sayılırdı. Din və dövlət işləri bir-birindən ayrılmışdı. Buna görə də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dünyəvi dövlət hesab olunurdu.

Cümhuriyyət dövründə ordu quruculuğuna da diqqət yetirilirdi. Milli ordu yaradıldı. Əsgərlərin hazırlanması üçün hərbi məktəblər açıldı. Dövlətin təhlükəsizliyi üçün mühüm tədbirlər görüldü. İqtisadiyyatın inkişafı üçün layihələr hazırlanırdı. Neft sənayesi ölkə üçün böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Xarici dövlətlərlə əlaqələr qurulurdu. Azərbaycanı bir çox ölkə tanımağa başlamışdı.

1919-cu ildə Bakı Dövlət Universiteti yaradıldı. Bu universitet ölkənin elm və təhsil həyatında mühüm rol oynadı. Universitetdə müxtəlif ixtisaslar üzrə təhsil verilirdi. Bu gün də həmin universitet Azərbaycanın ən məşhur ali məktəblərindən biridir.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay fəaliyyət göstərdi. 1920-ci ilin aprelində sovet ordusu Azərbaycana daxil oldu. Bununla da Cümhuriyyətin fəaliyyəti dayandırıldı. Lakin xalqın müstəqillik arzusu yox olmadı. 1991-ci ildə Azərbaycan yenidən müstəqilliyini bərpa etdi. Müasir Azərbaycan Respublikası özünü Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi hesab edir. Bu səbəbdən Cümhuriyyətin tarixi bu gün də böyük hörmətlə yad edilir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xalqımızın azadlıq və dövlətçilik tarixində mühüm yer tutur.

Bakıxanov qəsəbəsi, 96 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin

ibtidai sinif müəllimi Çiçək Daşdəmirova