Azərbaycan Respublikası ilə Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) arasında münasibətlər müstəqillik dövründən etibarən formalaşaraq siyasi, iqtisadi, enerji, təhlükəsizlik və humanitar sahələri əhatə edən çoxşaxəli əməkdaşlıq səviyyəsinə yüksəlmişdir. Bu əlaqələr həm regional geosiyasi proseslərin, həm də qlobal enerji və təhlükəsizlik maraqlarının təsiri altında inkişaf etmişdir. Məqalədə Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinin əsas mərhələləri, əməkdaşlıq sahələri və mövcud problemlər təhlil olunur. ABŞ Azərbaycanın müstəqilliyini 1991-ci ilin dekabrında tanımış, 1992-ci ildə isə iki ölkə arasında diplomatik münasibətlər qurulmuşdur. Həmin dövrdə ABŞ Konqresi tərəfindən qəbul edilmiş Azadlığa Dəstək Aktına 907-ci düzəliş ikitərəfli münasibətlərə mənfi təsir göstərmişdir. Bu düzəliş Azərbaycana birbaşa dövlət yardımını məhdudlaşdırsa da, 2001-ci ildən sonra onun icrası mütəmadi olaraq dayandırılmışdır.2001-ci il 11 sentyabr hadisələrindən sonra Azərbaycan ABŞ-ın terrorizmlə mübarizə siyasətini dəstəkləmiş, Əfqanıstan əməliyyatlarında logistik və siyasi əməkdaşlıq göstərmişdir. Bu mərhələ münasibətlərin strateji xarakter almasına səbəb olmuşdur. Enerji sahəsi Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinin əsas dayağı hesab olunur. ABŞ 1994-cü ildə imzalanmış “Əsrin müqaviləsi”ni siyasi və diplomatik baxımdan dəstəkləmiş, Amerika şirkətləri Xəzər hövzəsində neft və qaz layihələrində fəal iştirak etmişdir. Bakı–Tbilisi–Ceyhan və Bakı–Tbilisi–Ərzurum boru kəmərləri ABŞ-ın dəstəklədiyi əsas enerji layihələri sırasındadır.Bu əməkdaşlıq ABŞ üçün Avropanın enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi və alternativ enerji marşrutlarının yaradılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan isə etibarlı enerji tərəfdaşı kimi beynəlxalq mövqeyini gücləndirmişdir. Azərbaycan və ABŞ arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq NATO çərçivəsində və ikitərəfli formatlarda həyata keçirilir. Azərbaycan NATO-nun “Sülh Naminə Tərəfdaşlıq” proqramında iştirak edir və ABŞ-la birgə sülhməramlı missiyalarda təcrübə qazanmışdır. Terrorizmlə mübarizə, sərhəd təhlükəsizliyi və Xəzər dənizində təhlükəsizliyin təmin olunması əsas əməkdaşlıq istiqamətlərindəndir.
ABŞ uzun illər ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrlərindən biri kimi Ermənistan–Azərbaycan münaqişəsinin həllində iştirak etmişdir. Rəsmi mövqedə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü dəstəklənsə də, ABŞ daxili siyasətində erməni diasporunun təsiri bəzən balanslı yanaşmanı çətinləşdirmişdir. 2020-ci il müharibəsi zamanı ABŞ aktiv vasitəçi rolunda çıxış etməmişdir.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ABŞ-ın Vitse-prezidenti Cey. Di. Vensin Azərbaycana səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanatda Azərbaycana çox müsbət münasibətə görə Tramp-Vens administrasiyasına olduqca minnətdarlığını vurğulayıb və bildirib : Cənab Vitse-prezidenti Azərbaycanda rəsmi səfərdə salamlamaq bizim üçün böyük şərəfdir. Bu gün bizim ikitərəfli gündəliyin bir çox məsələlərini əhatə edən əla söhbətimiz oldu. Biz Azərbaycana çox müsbət münasibətə görə Tramp-Vens administrasiyasına olduqca minnətdarıq. Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiyanın bu gün imzalanması mərasimi heyətlərimizin altı ay ərzində gördüyü çox gərgin işin təzahürüdür. Altı ay əvvəl Prezident Trampla Vaşinqtonda tarixi görüş və Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiyanın tərtib edilməsi üçün işçi qrupunun yaradılması haqqında sənədin imzalanması ikitərəfli əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaratmışdır;

Bakıxanov qəsəbəsi, 96 nömrəli tam orta ümumtəhsil
məktəbin tarix müəllimi Nəzakət Əzizzadə