Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin uzaqgörən və məqsədyönlü rəhbərliyi altında, 2020-ci ilin 27 sentyabr – 10 noyabr tarixlərini əhatə edən 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Ermənistan silahlı qüvvələrinə qarşı sistemli və strateji üstünlük təmin etmişdir. Bu qələbə yalnız hərbi əməliyyatların uğuru ilə ölçülmür, həm də siyasi diplomatiya, müasir texnologiyaların tətbiqi və xalq–ordu–dövlət birliyinin güclü nümayişi kimi faktlarla xarakterizə olunur.
Müharibənin başlanğıcından etibarən Azərbaycan Ordusu yüksək taktiki hazırlıq və çevik hərbi strategiya nümayiş etdirmişdir. Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan və Qubadlı rayonlarının, eləcə də mədəniyyət və tariximizin rəmzi olan Şuşa şəhərinin 8 noyabr 2020-ci ildə azad edilməsi döyüş əməliyyatlarının kulminasiya nöqtəsini təşkil etmişdir. Hərbi uğurun əldə edilməsində ən mühüm amillərdən biri pilotsuz uçuş aparatları (PUA) və dəqiq zərbə sistemlərinin səmərəli istifadəsi olmuşdur. Bu texnologiyalar düşmənin canlı qüvvəsinə və hərbi texnikasına ciddi zərbələr vurmaqla müharibənin taleyini həll etmişdir.
Eyni zamanda, Azərbaycan tərəfi müharibənin siyasi və diplomatik aspektlərini də effektiv idarə etmişdir. Prezident İlham Əliyev döyüş əməliyyatları zamanı beynəlxalq mediaya çıxışlar edərək Azərbaycanın haqq səsini dünya ictimaiyyətinə çatdırmış, Ermənistanın təcavüzkar siyasətini ifşa etmişdir. Bu strategiya həm də beynəlxalq hüquqa əsaslanan ərazi bütövlüyü mövqeyimizi gücləndirmişdir. Nəticədə, 10 noyabr 2020-ci il tarixində imzalanmış üçtərəfli Bəyanatla Ermənistan kapitulyasiya aktına imza ataraq hərbi və siyasi məğlubiyyətini rəsmiləşdirmişdir.
44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan üçün yalnız hərbi zəfər deyil, həm də milli qürurun, dövlət–ordu–xalq birliyinin və strateji düşüncənin təzahürüdür. Müharibə dövründə minlərlə hərbçinin qəhrəmanlığı, cəmiyyətin və gənclərin ordunu dəstəkləməsi və dövlətin ardıcıl qərarları bu qələbənin əsas komponentləri olmuşdur. Qələbə eyni zamanda Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına, regional balansın bərpasına və gələcək inkişaf perspektivlərinin möhkəmləndirilməsinə şərait yaratmışdır.
Tarixi baxımdan, bu zəfər yalnız torpaqların azad edilməsini deyil, həm də Azərbaycan dövlətinin modernləşmə və ordunun inkişaf strategiyasının uğurla həyata keçirildiyini nümayiş etdirmişdir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən hərbi islahatlar, kadr hazırlığı və texnoloji innovasiyalar Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin döyüş qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır. Bunun nəticəsi olaraq, Azərbaycan ordusu qısa müddət ərzində yüksək hərbi səmərəlilik nümayiş etdirərək düşmənin mövqelərini sistemli şəkildə məhv etmiş və strateji üstünlüyü təmin etmişdir.
Nəticə etibarilə, 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan qələbə Prezident İlham Əliyevin liderliyinin, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin peşəkarlığının və xalq–ordu–dövlət birliyinin bariz nümunəsidir. Bu tarixi nailiyyət Azərbaycan xalqının milli qürurunu möhkəmləndirmiş, ərazi bütövlüyünü bərpa etmiş və ölkənin gələcək inkişafı üçün möhkəm təməl yaratmışdır.

Zabrat qəsəbəsi, 71 nömrəli tam orta məktəbin
tarix müəllimi Şəhanə İmanova